TÜBİTAK projesi kapsamında Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi işbirliğiyle, sodyum iyon bataryaların verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Isıya ve hıza karşı daha dayanıklı, termal kaçış riski az olan, deniz suyu ve tuz kaynaklarından elde edildiği için üretim maliyeti daha düşük olan sodyum iyon bataryalar, lityum iyon bataryalara oranla daha az toksik kimyasal ve daha az enerji gerektiriyor. Hammadde bakımından zengin ve uygun fiyatlı olan sodyum iyon bataryanın geliştirilmesi için Fırat Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, İnönü Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ise Prof. Dr. Serdar Altın ve Prof. Dr. Emine Altın'ın çalışmaları aralıksız sürüyor. Proje aşamasında olan sodyum iyon bataryanın tamamlanmasının ardından patenti alınarak elektrikli araçlarda kullanılması planlanıyor.

Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, 'Gelişen teknolojiyle birlikte bilim insanlarının son zamanlarda bataryalar üzerine hali hazırda yapmış olduğu birçok çalışma var. Tabi bunlar gündelik olarak bilinen ve popüler olan lityum iyon bataryalar, lityum sülfür bataryalar, magnezyum iyon bataryalar, katı hal bataryalar şeklinde sıralanabiliyor. Son zamanlarda avantajları nedeniyle çalışılan bir başka batarya modeli de sodyum iyon bataryalardır. Bizler de Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi iş birliği ile sodyum iyon bataryaların verimliliğinin artırılması katot malzeme optimizasyonu üzerine çalışmalar yapmaktayız. Fırat Üniversitesi'nden paydaş olarak şahsım, İnönü Üniversitesi'nden de Prof. Dr. Serdar Altın ve Prof. Dr. Emine Altın hocamızla beraber TÜBİTAK projesi kapsamında çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Sodyum iyon bataryanın lityum iyon bataryaya göre birçok avantajı söz konusudur. Tabi kullanılan yer ve zamana göre değerlendirilebilir. Özellikle elektrikli araçlarda kullanılan bataryalarda yangına sebep olan termal kaçış riskinin sodyum iyon bataryalarda düşük olması bizim için önemli bir faktör. Aynı zamanda lityum elementiyle sodyum elementini karşılaştırdığımızda lityum elementinin dünyada belirli bölgelerden elde edilmesi, ancak sodyum elementinin deniz suyundan veya tuz kaynaklarından elde edilmesi sodyum iyon elementinin maliyetini düşürmekte ve bu büyük ölçekli enerji depolama sistemleri için çok büyük bir avantaj sağlamaktadır. Üretim sürecinde de sodyum iyon batarya, lityum iyon bataryaya göre daha az toksik kimyasal ve daha az enerji gerektiriyor' dedi.

'Güvenlik açısından da sodyum iyon bataryalar bizim için avantajlı durumdadır'

Üretilen bataryaların verimliliğinin artması ve literatürde gerçekten yetkin bir yere ulaşılması halinde patentinin alınmasını ve uygulamaya geçilmesini hedeflediklerini belirten Prof. Dr. Canbay, 'Kullanılabilirlik açısından sodyum iyon bataryalardaki termal kaçış riski düşük olduğundan ve bu tamamen hücre yapısı ve elektrolit kimyasıyla ilgili olduğundan termal kaçış riski ve aşırı ısınma riski düşük oluyor. Bunlar da yangının oluşmasının engelleyici faktörler olarak değerlendiriliyor. Dolayısıyla güvenlik açısından da sodyum iyon bataryalar bizim için avantajlı durumdadır. Sodyum iyon bataryaların özellikle düşük sıcaklıklarda kararlı çalışma kapasitesi lityum iyon bataryalara göre daha olumludur. Bu da bize soğuk iklimli bölgelerde ya da düşük hızlı elektrikli araçlar için kullanımda bir avantaj sağlamaktadır. Gelecek potansiyelini düşündüğümüzde ve endüstriyel açıdan baktığımızda da sodyum iyon bataryalar, lityum iyon bataryalara özellikle güvenlik açısından ve üretim aşamasındaki maddi açıdan bir destek olarak ön görülebilmektedir. İnönü Üniversitesi'ndeki hocalarımızla beraber bu çalışmaları yapıyoruz. Birçok makale yayınladık, uluslararası camiada makalelerimiz kullanıldı. Bir sonraki adım da eğer ürettiğimiz bataryaların verimliliği artırılmış ve literatürde gerçekten yetkin bir yere ulaştığımızda bunun patentinin alınmasını ve uygulamaya geçilmesini hedefliyoruz' ifadelerini kullandı.

Yerli ve milli teknoloji harikası Akıncı İHA'nın konu alındığı film projesinin fragmanı yayımlandı. Elazığlı yönetmen Mücahid Baydaş'ın imzasını taşıyan film, fragmanıyla büyük beğeni toplarken Türkiye'nin savunma sanayisine dair güçlü ve kararlı mesajlarıyla dikkat çekti. Milli gurur Akıncı İHA'nın geliştirilme süreci ve sahadaki etkisini sinema diliyle anlatan yapımda, Baydaş'ın güçlü görsel dili ve vatan sevgisini yansıtan anlatımı öne çıktı. Yönetmen Mücahid Baydaş, projeyle ilgili yaptığı açıklamada ise 'Bu film sadece bir teknoloji hikayesi değil, aynı zamanda bağımsız Türkiye'nin yükselen iradesinin de sinemasal yansımasıdır' dedi.

Öte yandan, fragmanın yayımlanmasıyla birlikte sosyal medyada yoğun ilgi gören film, izleyicilerden tam not aldı. Ayrıca, yapımın Türkiye'nin savunma sanayisindeki atılımlarını geniş kitlelere aktarma konusunda önemli bir adım olması bekleniyor.

Fırat Üniversitesi (FÜ) Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve FYTRONIX in CEO'su Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu'nun Elazığ Fırat Teknokent'te kurduğu Fytronix Elektronik Teknolojileri firmasında geliştirdiği yüksek teknoloji ürünleri dünyada dikkat çekiyor. Şirketin geliştirdiği ve 'Hall etkisi' prensibine dayanan sensör sistemleri, başta tıp, otomotiv ve elektronik olmak üzere pek çok alanda kullanılıyor ve yurt dışına ihraç ediliyor.

'Tıp, otomotiv gibi alanlarda kullanılabilir'

'Hall effect sistemi'ne dair bilgi veren Prof. Dr. Yakuphanoğlu, 'Fytronix olarak biz yüksek teknolojide kullanılan ürünleri üretmekteyiz. Mevcut üretmiş olduğumuz sistem, Hall effect sistemidir. Hall effect sistemi ile Hall olayına dayanan bir yarı iletken sensör üretildiğinde, bu sensörün elektronik parametrelerini belirlemede kullanılabilir. Hall sensörleri dediğimiz görünmeyen sensör, bir malzemeye bir akım uygulandığında daha sonrasında buna bir mıknatıs yaklaştırıldığında malzeme üzerinde bir potansiyel birikir. Biz de bu olaya Hall potansiyeli deriz. Dolayısıyla Hall effect sistemi olarak bir bilinen klasik Hall effect sistemi bir de quantum effect sistemi var. Bunlar teknolojide özellikle otomobil teknolojisinde, sağlıkta, tıpta ve farklı alanlarda kullanılabilir' dedi.

'Bu, ileri teknoloji bir üründür'

Hall sensörlerinin, özellikle kalp ritmi takibi, diyabet ölçümleri ve üç boyutlu vücut görüntüleme gibi tıbbi uygulamalarda hassas analizler sunabildiğini belirten Prof. Dr. Yakuphanoğlu, 'Hall sensörünün bir uygulaması da arabaların ABS sistemlerinde ve motorlarında kullanılabiliyor olması. Tıpta ise üretilen bir pil, kalp kapakçığının açılma hızını ve kalp motorunun hızını bu sensörle kolaylıkla ölçülebilir. Bir insan vücudunun üç boyutlu görüntüsünü almak istediğinizde bu sensör kolaylıkla kullanılabilir. Bunları özellikle ileri teknoloji kullanan yarı iletken firmalar bu sistemi kolaylıkla kullanabilir. Hall effect sistemi, ayrıca elektronik teknolojisinin temeli olan yani yarı iletken teknolojisinde özellikle kolaylıkla yüksek amperler ölçülebilir. Bu, ileri teknoloji bir üründür. Bu ürünü üreten bir firma, hem yerli olarak üreterek yurt dışına veya farklı ülkelere satarak, kendi ticaretini yapabilir. Bu sensör gelecek yüzyılda özellikle quantum hall effect sensörü ile dünyaya yeni teknolojiler kazandırarak üstün özellikli ürünler üretilebilir' şeklinde konuştu.

Türkiye Ulusal Ajansı tarafından desteklenen ve Avrupa Birliği Erasmus+ Programı kapsamında hayata geçirilen 'Gençlik İnovasyonu: Sosyal Girişimcilik Modeli' projesi, 7-11 Temmuz tarihleri arasında Elazığ'da tamamlandı. İpekyolu Uluslararası Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi ev sahipliğinde gerçekleştirilen çalıştaya, doğu ve güneydoğu bölgelerinden gelen 40 genç katıldı. Ahali Derneği'nin koordinasyonunda yürütülen projede, İpekyolu Çocuk ve Gençlik Vakfı, İlk Sen Ol Gençlik Hareketi Derneği, Engelleri Aşın Derneği, Yediiklim Kültür Sanat Eğitim Bilim ve Yardımlaşma Derneği, Sorgun Gençlik Derneği ve gakGO platformu proje ortağı olarak yer aldı. Katılımcılar, sosyal girişimciliği hem akademik hem de uygulamalı boyutlarıyla ele aldı ve toplumsal sorunlara yenilikçi ve sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirdi. Beş gün süren yoğun program sonunda gençler, hazırladıkları politika önerilerini Elazığ'daki yerel yöneticilere sundu.

Programın son gününde Elazığ İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Cemil Yatkın, İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Harun Gündüz, İŞKUR Elazığ İl Müdürü Abdullah Balcı, Elazığ Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdür Yardımcısı Selahattin Bozkurt, Elazığ Gençlik Hizmetleri Müdürü Serkan Sis, İşletme ve İştirakler Müdürü Selim Nazırlı, Fırat Kalkınma Ajansı Elazığ temsilcisi ve İpekyolu Uluslararası Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi personeli programa katılarak, ortaya konan politikaları dinledi.

Bingöl'den katılım sağlayan Orhan Bayantemur, 'Burada farklı illerden toplanan gençlerin sivil hayat ve sivil girişimcilik üzerine değerli görüşleri toplandı. Bunlardan bir politika hazırlandı ve 4 gün boyunca bunlara çalıştık. Elazığ ilinin misafirperverliği ile birlikte gerçekten güzel bir şehir gördük. Ahali Derneği ve İpekyolu Uluslararası Çocuk ve Gençlik Çalışmaları Merkezi'nin oryantasyonuyla sağlıklı bir fikir gelişimi ve kendimi ifade etme alanı buldum' dedi.

Kahramanmaraş'tan geldiğini ifade eden genç girişimcilerden Hatice Nur Kamalak, 'Elazığ'da düzenlenen bu çalıştaya Kahramanmaraş'tan katılıyorum. Çok değerli ve güzel bir çalıştaydı. Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde bir çok arkadaş edindim. Güzel bir network imkanı sağlandı' diye konuştu.

Verimli bir programı geride bıraktıklarını dile getiren Bahar Sancis ise 'Hayat boyu öğrenme metotları ile hocalarımızın anlatma şekli çok iyiydi. Bir hafta boyunca burada çok güzel bir proje süreci geçirdik. Bize bu imkanları sundukları için şükranlarımızı sunuyoruz' şeklinde konuştu.

Serdar Becerikli da, 'Burada Erasmus+ programına dair çok çeşitli bilgiler edindim. Çok değerli dostluklar edindim. Burada bulunmaktan dolayı oldukça mutluyum' dedi.

Program, projeye katılanlara sertifika verilmesi ve toplu fotoğraf çekimi ile son buldu.

Malatya bölgesinde düzenlenen TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda büyük bir başarıya imza atan Elazığ Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi, arıcılık alanında geliştirdiği yenilikçi proje ile coğrafya alanında bölge birincisi oldu. Fen Bilimleri Öğretmeni Burak Gül liderliğindeki ekip, özellikle arıların baş düşmanlarından biri olan Varroa Akarına karşı geliştirdikleri yapay zeka destekli sistemle önemli bir başarıya imza attı. Projede yer alan öğrencilerle yaklaşık iki yıldır AR-GE çalışmaları sürdüren proje yürütücüsü Burak Gül, projenin hem bilimsel hem de toplumsal yönüne dikkat çekti. Özellikle projede kullanılan organik asitlerin başında 'Oksalik Asit' yer aldığını, kimyasal kalıntı riskini ortadan kaldırmak için bu yönteme yöneldiklerini belirten ekip, 'Yapay Zeka Destekli Ultrasonik Organik Asit Buharlaştırma Sistemi' ile tedaviyi otomatik hale getirdiklerini kaydetti. Öte yandan, Türkiye'nin bal arısı sayısında dünyada 3'üncü, bal üretiminde ise 2'nci sırada olduğu belirtildi ve bu alandaki kayıpların önüne geçmenin büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Proje yürütücüsü Gül, 'Projemiz TUBİTAK 2204A Lise Araştırma Projeleri yarışmasında Malatya bölge finali coğrafya alanında birinci oldu. Projemiz, tarım ve hayvancılık alanında bal üretimiyle ve arılarıyla ilgilidir. Projemize bakıldığı zaman, bal arıları ya da bal arıcılığı dünya sıralamasında, Türkiye açısından 3'ncü sırada olduğumuzu görüyoruz. Bal üretimi açısından baktığımız zaman ise dünyada 2'nci sırada olduğumuz veriler eşliğinde görülüyor. Aslında, arıcılık ya da bal üretimi dünya ve Türkiye çapında çok ilgi görülen bir alandır. Ama arılarda birçok hastalık bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de Varroa Akarı'dır. Ek olarak, yavru çürüklüğü, taş hastalığı, kireç hastalığı gibi hastalıkları da bulunmaktadır. Varroa Akarı dediğimiz hastalık aslında bir keneye benzeyen yapıdadır. Arılar üzerinde parazit olarak yaşamaktadır. Bu hastalık çok ciddi yıkımlara sebep olabiliyor. Kolonilerin tamamen yok olmasına sebep olabiliyor. Hastalık bir kovandan, başka bir kovana hava yoluyla ya da diğer arıların bulaşması yoluyla geçebiliyor. Biz bu sorunu çözebilmek için sistem geliştirdik' dedi.

Sistemi geliştirmek için yaklaşık 2 yıldır öğrencilerle birlikte hem AR-GE hem de prototip üzerinde çalışmalar yapıldığını aktaran Gül, 'Ayrıca, 3 boyutlu çizimler yapılmakta bununla ilgili çeşitli denemeler yapılmaktadır. Yapay zeka ve kodlama alanında çalışmalar yapılmıştır. Sistemimize bakıldığı zaman sistemin içinde otomatik algılaması için makine öğrenimi kullandık. Kamera hastalığı algılıyor, hastalığı algıladıktan sonra, sistemdeki kodlamalar aracılığıyla otomatik bir şekilde ilacı gönderiyor. Koloniler genelde şehir dışına ve dağlara götürülüyor. Sistem çok uzak bölgelerde ki hastalık olsa dahi, arıcılıkla uğraşan kişinin gitmesine gerek kalmadan otomatik bir şekilde çalışmasını sağlayacaktır. Bu da hem arıların sağlıklı olmasını hem de arıcılıkla uğraşan insanların maddi kayıplarının olmamasını sağlayacaktır. Bölge finalinde 1'nci olmamızın sebeplerinden bir tanesi de, günlük hayatta ki problemleri çözmesi ve özgün bir yapıya sahip olmasıdır. Sistemimizin içerisinde kullandığımız bazı malzemelere baktığımız zaman aslında organik asitleri kullandık. Organik asitleri kullanmamızın sebebi de, arılarda kimyasal kalıntı bırakmamaktır. Çünkü kimyasal ilaçlar kullanıldığı zaman, bu daha sonrasında bala işliyor. Sonrasında ise insanlar balı tükettiği zamana vücutta birikiyor ve ilerleyen dönemlerde hastalıklara sebep olabiliyor. En fazla etkili olan Oksarik Asit olduğu görüldü. Bundan dolayı projemizde, Oksarik Asit üzerinde daha fazla durduk ve bu asitte de ultrasonik bir buharlaştırma sistemi kurarak otomatik olarak çalışmasını sağladık' diye konuştu.

Projede yer alan öğrencilerden 10. sınıf öğrencisi Kaan, '8 yıldır Ali Kuşçu ve Bilim sanat merkezinde öğretim görmekteyim. 2204 projelerinde bölge finalinde birincilik kazandık. Bu kazandığımız zafer ile öğretmen ve arkadaşlarımızın desteğiyle birlik ve beraberlik içerisinde sağladık. Arkadaşlarımızla beraber bu süreçte kendimize ne kazandırdığımızdı ve ilerleyen süreçlerde bal arısı hastalıklarıyla ilgili önemli proje ortaya koymaktı. Projemiz bölge birincisi olmaya hak kazandı. Çok mutlu olduk. Şimdi ki amacımız Türkiye finalinde bir derece yapmak. Bu süreçte anladığımız en önemli birbirimize olan güvenimizdi. Güvenimiz olmasaydı buralara gelemezdik. Aileme yaşattığım gurur beni çok mutlu edip onurlandırdı' şeklinde konuştu.

Fırat Üniversitesi (FÜ) Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Fırat Teknokent bünyesinde kurduğu Fytronix Yüksek Teknoloji firmasında fotokatalitik sistem geliştirdi. Üç yıl süren çalışmalar sonucunda ticari ürüne dönüştürülen cihaz, çeşitli alanlarda kullanım imkanı sunuyor. Prof. Dr. Yakuphanoğlu, geliştirdikleri cihazın 'Fotokatalitik Sistem' olarak adlandırıldığını ve üç farklı çıkışa sahip olduğunu belirtti. Yakuphanoğlu, fotokatalitik uygulamanın, ışık yardımıyla bir yarıiletken malzeme kullanılarak, kimyasal reaksiyonların hızlandırılma olduğunu kaydetti. Cihaz çıkışlarının farklı dalga boylarında foton yaydığını ifade eden Prof. Dr. Yakuphanoğlu, 'Birinci çıkış UV bölgesinde 200-400 nanometre, ikinci çıkış görünür ışık bölgesinde 400-700 nanometre ve üçüncü çıkış ise 350-1100 nanometre aralığında güneş spektrumu yayıyor. Üçüncü çıkış, güneş ışığı ile aynı spektrumu veriyor' dedi.

'Üçüncü çıkış güneş ışığıyla aynı spektrumu vermekte'

Cihazın kullanım alanları hakkında bilgi veren Prof. Dr. Yakuphanoğlu, 'Geliştirmiş olduğumuz sistemin adı, Fotokatalitik Sistem olarak geçiyor. Biz bu sistemi üretirken yaklaşık 2 yıl AR-GE ve 3'üncü yıl sonunda ticari ürüne dönüşecek şekilde cihazımızı tasarladık ve şu anda cihazımız üretimde. Cihazımızın üç farklı çıkışı var, üç farklı dalga boyu aralığına sahip. Foton yaymakta birinci bölge UV bölgesi, 200 nanometre ile 400 nanometrede, ikinci bölge olan görünür bölge, 400 nanometre ile 700 nanometre ve üçüncü bölgede ise güneş spektrumu yaymakta, 350 nanometre ile 1100 nanometre arasındaki tüm fotonları yaymakta. Üçüncü çıkış güneş ışığıyla aynı spektrumu vermekte. Cihazımızı, sağlık alanında kullanmak istediğimizde özellikle anti bakteriyel kaplamalar yaparak hastane ve okullarda anti bakteriyel yüzeyler geliştirilebilir. Mikrop tutmayan yüzeyler geliştirilebilir. Tekstil alanında kir ve bakteri tutmayan kumaşların üretiminde kullanılacak bir cihaz. Su arıtma sistemlerinde ise organik gidericilerin yok edilmesinde kullanılabilir. Tarım alanında zararlı artıkların yok edilmesinde kullanılabilir. Gıda sektöründe de ambalajların yüzeylerinde anti bakteriyel olarak kaplayabiliriz. Dolayısıyla gıdaların yüzeyinde bakterilerin oluşmasına engel oluruz. Enerji alanında, sistemin üçüncü çıkışını kullanarak suyu güneş ışığı ile parçalayarak, sudan hidrojen enerjisi üretebiliriz dedi. Hidrojen enerjisi geleceğin enerjisi olacak, elektrikli araç üretiminden sonra, elektrikli araçların yerine hidrojen gazı ile çalışan arabalar yer alacak. Farklı bir uygulama olarak karbondioksiti güneş ışınları ile parçalayarak, karbon dioksiti metana dönüştürebiliriz' diye konuştu.

Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü, Palu Kaymakamlığı, Beyhan Belediyesi ve Elazığ Dağcılık ve Arama Kurtarma Spor Kulübü (ELDAK) iş birliğiyle Akdağ'da doğa yürüyüşü etkinliği gerçekleştirildi. Bölgenin dikkat çeken zirvelerinden biri olan, 2 bin 620 metre yüksekliğindeki Akdağ'da gerçekleştirilen yürüyüş, ELDAK üyesi uzman rehberler eşliğinde yapıldı. Güllüce Köyü'nden başlayan, orta zorluktaki 18 kilometrelik parkur, Altınölçek Köyü'nde sona erdi. Parkur üzerindeki etkileyici Deşti Botan Şelalesi'nde verilen molanın ardından zirve yürüyüşüne devam edildi. Katılımcılar, doğayla iç içe bir atmosferde, şelale ve kar sularının serinliği eşliğinde keyifli bir gün geçirdi.

Etkinliğe Elazığ Vali Yardımcısı Recep Gündüz, Palu Kaymakamı Hulusi Teke, Kovancılar Kaymakamı Mustafa Dilekli, Beyhan Belediye Başkanı Bayram Öztürk ile Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürü Ahmet Demirdağ da katıldı.

Yürüyüş sonunda açıklamalarda bulunan Palu Kaymakamı Hulusi Teke, Palu, Beyhan beldesi ve çevre köylerin kültür, doğa ve inanç turizmi açısından büyük bir potansiyele sahip olduğunu vurguladı. Kaymakam Teke, 'Özellikle ilkbahar aylarında bu bölge, doğasıyla, manzaralarıyla ve temiz havasıyla büyük güzellikler sunuyor. Palu-Beyhan rotası, gelecekte mutlaka hak ettiği ilgiyi görecektir. Tüm Elazığlıları bu güzellikleri keşfetmeye davet ediyorum' dedi.

Elazığ Bilim ve Sanat Merkezi, bilim ve projeleriyle adından söz ettirmeye devam ediyor. Merkezde eğitim-öğretim hayatı içerisinde birçok çalışmaya imza atılıyor. Bu çerçevede matematik öğretmeni Neslihan Gül'ün 'TÜBİTAK 4007 Bilim Şenliği' projesi, İngilizce öğretmeni Cihat Turan'ın 'Dijital Çağın Coğrafyası: Teknoloji Temelli Yenilikçi Eğitim' projesi ve matematik öğretmeni Tuba Özer'in 'Benim Aklım Matematiği Keser-II' projesi desteklenmeye hak kazandı. Projeleri kabul edilen eğitimcilerin, uygulamaya geçeceği öğrenildi.

Projesi hakkında bilgi veren Cihat Turan, 'TUBİTAK 4005 Yenilikçi Eğitim Uygulamaları Destekleme Programı kapsamında yapmış olduğumuz 'Dijital Çağın Coğrafyası: Teknoloji Temelli Yenilikçi Eğitim' adlı projemiz desteklenmeye hak kazanmıştır. Bu projeyle beraber Fırat Kalkınma Ajansı bölgesinde bulunan Elazığ, Malatya, Bingöl ve Tunceli'den 30 coğrafya öğretmenimizi; yenilikçi, 21. Yüzyıl becerilerine uygun ve teknoloji destekli eğitimler verilecektir. Bu eğitimlerde Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi bünyesindeki akademisyenlerle iş birliği yapıldı. Özellikle FÜ, bizim paydaş kurumuz olarak hareket etmiştir. 30 coğrafya öğretmenimiz Türkiye yüzyılı maarif modeline uygun bir şekilde teknoloji temelli yenilikçi eğitim uygulamaların katılacaktır' dedi.

Projesini tanıdan Tuba Özer, 'TUBİTAK 4004 doğa eğitimi ve bilim okulları kapsamında, desteklenmeye hak kazanmıştır. Elazığ'da 7. sınıfta eğitim gören 30 öğrencinin katılımı ile bu proje gerçekleştirilecektir. Öğrenciler, bu projede etkileşimli olarak yüz yüze eğitim alacaklardır. Bu eğitimleri, Fırat Üniversitesi, Muş Alparslan Üniversitesi, Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesi, Turgut Özal Üniversitesi'nin akademisyenleri, Elazığ Bilim ve Sanat Merkezi öğretmenleri ve ek olarak Rize, Şanlıurfa'dan projemizi destekleyecek 2 matematik öğretmeni ile gerçekleştirilecektir' diye konuştu.

Neslihan Gül ise 'TUBİTAK 4007 Bilim Şenliği projesinin yürütücüsüyüm. Projemiz Türkiye'de 89 proje arasında yer alarak kabul edildi. Aynı zamanda ilde kabul edilen tek proje oldu. Biz bilim şenliğimizi hazırlarken, katılımcılardan her yaş grubuna hitap edecek etkinlikler oluşturmayı hedefledik. 34 ekinlik, 2 söyleşiden oluşmaktadır. Etkinliklerimizde, akademisyen, doktor, mühendis, eczacı ve avukatların desteklerini alarak kodlama, yazılım, yapay zeka, sürdürülebilirlik, çevre ve doğa bilinci, sanat, müzik gibi alanlardan oluşturmayı hedefledik' şeklinde konuştu.

ELDİMED, Elazığ Medya, İnternet Yayıncıları ve Gazetecileri Derneği (ELMİYAD)çatısı altında kuruldu. ELMİYAD Başkanı ve aynı zamanda ELDİMED Sözcüsü Fırat Öztürk, açıklamalarda bulundu.

Başkan Öztürk, 'ELDİMED, Elazığ'ın dijital dünyadaki görünürlüğünü artırmak, şehrin tarihi, kültürel ve sosyal değerlerini geniş kitlelere tanıtmak amacıyla kurulmuş bir oluşumdur. Dijital iletişim araçlarının sağladığı imkanları etkin bir şekilde kullanarak, Elazığ'ın zengin kültürel mirasını, güncel gelişmelerini ve toplumsal dinamiklerini hem yerel hem de ulusal düzeyde görünür kılmayı hedeflemekteyiz. Platformumuz, farklı alanlarda içerik üreten dijital medya profesyonellerinin ve gönüllülerin ortak vizyonuyla şekillenmiştir. ELDİMED, sadece tanıtım ve duyuru faaliyetleri yürütmekle kalmayıp, aynı zamanda vatandaşların sesi olmayı, toplumsal sorunlara dikkat çekmeyi ve çözüm süreçlerinde aktif bir rol üstlenmeyi amaçlamaktayız' dedi.

Elazığ'da dijital medya alanında bir yetenek havuzu oluşturmayı hedeflediklerini aktaran Öztürk, 'Eğitim seminerleri, atölye çalışmaları, sosyal sorumluluk projeleri ve kültürel etkinliklerle Elazığ'ın dijital iletişim kapasitesini artırmayı amaçlayan ELDİMED, farklı disiplinlerden gelen üreticiler arasında iş birliği ve dayanışmayı da güçlendirmektedir. Kendi kaynakları ve gönüllü katkılarla yürüttüğümüz tüm faaliyetlerde şeffaflık, güvenilirlik ve toplumsal faydayı esas alan ELDİMED, Elazığ'ın dijital hafızasının oluşmasına katkıda bulunarak şehrin geleceğine yönelik güçlü bir iletişim ağı kurmayı hedeflemekteyiz' diye konuştu.

Öğrencilerin kendi projelerini hazırlayarak, iç dünyasını renklendirmeye ve geliştirmeye öncülük etmeyi amaçlayan Elazığ Bilim ve Sanat merkezi fuarı, 9 Mayıs itibariyle öğrencilerine kapılarını açtı. Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, sorumlu öğretmenleri aracılığıyla hazırladıkları projeleri fuarda sergiledi. Fuar açılışına, Elazığ İl Milli Eğitim Müdür Vekili Murat Balta, İl Milli Eğitim Müdür Yardımcısı Harun Gündüz, Eğitim Bir-Sen Elazığ Şube Başkanı İbrahim Bahşi, Türk Eğitim Sendikası Elazığ Şube Başkanı Fatih Murat, veliler ve öğrenciler katıldı.

Öğrencilerden Sefa Fırat, 'Burada, İngilizce branşında arkadaşımla birlikte projemi sergilemeye geldim. Birçok katılım sağlayan kişi oldu. Katılım sağlayanlara teşekkür ederim'' dedi.

Elif Özdemir ise ''Doğal bitkilerden elde ettiğimiz pigment ve boya projemizle katılım sağladık programa. Bizim için çok eğlenceli ve çok öğretici bir çalışma oldu'' diye konuştu.

Programı organize eden öğretmen Osman Adıgüzel de 'Elazığ Bilim Sanat Merkezi olarak, 20 proje müracaatımız mevcuttu. Bu projelerimiz desteklenmeye ve sunulmaya hak kazandı. Öğrencilerimizi tebrik ediyoruz. Öğretmenlerimize ise teşekkür ediyoruz. Gayet güzel bir etkinlik oldu. Önümüzdeki senelerde de çalışmalarımız devam edecektir' şeklinde konuştu.

Açılış programı, toplu fotoğraf çekimi ile son buldu.

Elazığ Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi, TÜBİTAK proje başarılarıyla Türkiye genelinde öne çıktı. 2022 yılında kurulan ve 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenci kabulüne başlayan kurum, 2025 yılında TÜBİTAK 2204-A ve 2204-B Öğrenci Araştırma Projeleri kapsamında hazırlanan 16 projeyle bölge finaline katılma hakkı kazandı. Ali Kuşçu BİLSEM, bu sayıyla Türkiye genelinde en fazla proje gönderen 6. kurum oldu. Merkez, sekiz ilin dahil olduğu Malatya bölgesinde ise birinci sırada yer aldı. Bölge finalinde 3 proje Türkiye finaline katılmaya hak kazandı. Biyoloji alanında görme engelli bireyler için gıda ürünlerinin erişilebilirliğini artırmayı amaçlayan 'Engelsiz Ambalaj Projesi' bölge birinciliği elde etti. Coğrafya alanında birinci olan 'Mavi Balık Çiftliği Projesi' ise balık üretiminden elde edilen atıkların tarımda değerlendirilmesine yönelik bir model geliştirdi. Son olarak geliştirilen 'Yapay Zeka Destekli Ultrasonik Organik Asit Buharlaşma Sistemi Projesi' bölge birincisi olarak Türkiye finaline adını yazdırdı.

Ali Kuşçu BİLSEM Müdürü Cumaali Şimşek, iki yıl içinde elde edilen başarıların yeni bir kurum için önemli olduğunu belirterek, ''Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi 2022 yılında kurulmuş olup, 2023 ve 2024 eğitim ve öğretim yılında öğrenci kabul etmeye başladık. Şu anda 175 öğrenci, 14 öğretmenimizle eğitim öğretime devam ediyoruz. Bu iki yıllık süre içerisinde 4006 ve 4004 gibi kurumsal projelerimizi gerçekleştirdik. Bu yeni bir BİLSEM için çok büyük bir başarı. Akabinde 2204 serisinde TÜBİTAK projelerinde 16 proje ile bölge finaline kaldık. Bu bizim Türkiye genelinde 6'ncı kurum olmamızı ve 8 ilin bulunduğu bölgemizde de bölge birincisi olmamızı sağladı. Bölge sergisinde üç proje ile finale kalarak ilimizi, hatta bölgemizi temsil edeceğiz. Bu projelerimizle derece alarak ilimizi ve bölgemizi Türkiye genelinde tanıtmayı düşünüyoruz' dedi.

Görme engelli bireyler için geliştirilen 'Engelsiz Ambalaj Projesi'nde yer alan öğrencilerden Ecrin Dağdelen, 'Danışman hocamız Nida Çırak öncülüğünde bir proje oluşturduk. Projemiz Malatya bölge finalinde biyoloji alanında birincilik aldı. Projemizle sağlıklı beslenmenin görme engelli ve görme sorunu yaşayan bireyler için erişebilir olmasını istedik. Bu fikirle bir çözüm oluşturduk. Öncelikle karekodun desenini oluşturduk. Daha sonra Braille alfabesi ile karekodun köşesine QR yazdık' diye konuştu.

Bilişim teknolojileri öğretmeni Recep Akgül ise, ''Coğrafya alanında öğrencilerimizle birlikte bölge birincisi olduk. Projemizin adı kısaca Mavi Balık Çiftliği ve bölgemizi yakından ilgilendiren bir proje. Öğrencilerimiz bölge ile ilgili bir yenilik geliştirmek istediler ve bu proje fikri akıllarına geldi. Özellikle akarsuların ve barajların yaygın olduğu bir bölgedeyiz. Bundan dolayı birçok balık kafesleri bölgemizde yaygın bir şekilde yapılmakta. Projemizde bir nehir simülasyonu yapıldı ve

burada oluşan balık pislikleri bir pompa yardımıyla özel bir depoda biriktirildi. Böylelikle yığılan bu balık pislikleri tarım alanlarında kullanılabilecek' şeklinde konuştu.

Projeleri ile girdikleri TÜBİTAK bölge finalinde birinci olan öğrencilerden Ahmet Yasin Ateş uygulamalı olarak projelerini tanıttı.

Elazığ'da TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarı Destekleme Programı kapsamında Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi'nde düzenlenen fuar, yoğun katılımla gerçekleştirildi. Elazığ Milli Eğitim İl Müdürlüğü öncülüğünde düzenlenen fuarda, Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi öğrenci ve öğretmenlerinin hazırladığı 20 proje sergilendi. Açılışa AK Parti Elazığ Milletvekili Mahmut Rıdvan Nazırlı, İl Milli Eğitim Müdürü Mehmet Yiğit ve çok sayıda davetli katıldı. Öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmeyi ve proje temelli öğrenmeye teşvik etmeyi amaçlandığı vurgulanırken, etkinlik boyunca öğrenciler projelerini tanıtarak ziyaretçilere bilgi verdi. Öte yandan sergilenen projeler, farklı alanlardaki yaklaşımları ve yenilikçi fikirleriyle dikkat çekti.

Gençlerin ortaya koyduğu çalışmalar karşısında duydukları memnuniyeti dile getiren AK Parti Elazığ Milletvekili Mahmut Rıdvan Nazırlı, 'Ali Kuşçu Bilim ve Sanat Merkezi'nde gençlerimizle bir araya gelme fırsatı bulduk. Bu anlamda milli eğitim müdürümüze teşekkür ediyoruz. Genç kardeşimiz, gerçekten birbirinden kıymetli birçok projeyi bizlere anlatıyor. Biz de şaşkınlıkla izliyoruz. Çok önemli icatlar ve buluşlar, geleceğe ışık tutan, Türkiye'mizi aydınlatan ve bize umut veren projeler var. Malatya'da üç tane bölge birinciliğimiz oldu. İnşallah, bu gençlerimiz de Elazığ temsil eden önemli projelere daha büyük birinciliklere hep beraber gideceklerdir' dedi.

Bilim ve Sanat Merkezi proje yürütücülerinden Burak Gül, 'Bugün TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarı açılışını gerçekleştirdik. Fuarımızda toplamda 20 tane alt proje bulunmaktadır ve 60 tane öğrencimi yer almaktadır. Öğrencilerimizin bir çoğu ortaokul öğrencisidir. Bazı projelerimizde lise öğrencisi de görev almaktadır. Fizik, kimya, coğrafya, matematik, yapay zeka ve robotik kodlama gibi alanlarda proje yapılmıştır. Bu projeler öğrencilerimizin gelişimini, algoritma düşünmesini, problem çözme becerisini, sunum becerisini ve aynı zamanda öğrencilerin sosyalleşme becerisini arttıracaktır' diye konuştu.

Öğrencilerden Esma Polat ise 'Bugün 4006 sergimizde görevliyim. Projemizin adı, 'Mavi Işık ile Kavşaklarda Ambulans Geçişini Kolaylaştırma' olarak geçiyor. Bu projeyi yaptığımdan dolayı çok mutluyum' şeklinde konuştu.

Elazığ Bilim Merkezi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında renkli ve öğretici etkinliklere ev sahipliği yaptı. Bilim gösterileri, deney şovları ve müzik dinletileriyle bayram coşkusu doyasıya yaşandı. Etkinliğe katılan öğrenciler, bilim merkezinde yer alan sergileri gezme fırsatı bulurken, planetaryum gösterimlerinde uzayın derinliklerine yolculuk yaptı. Öğrenciler ayrıca 'Satürn Gezegen Yapımı' atölyesinde el becerilerini kullanarak gezegen modelleri hazırladı. Palu ilçesinden gelen öğrencileri Elazığ Bilim Merkezi Yöneticisi Tamer Kurtoğlu karşıladı. Kurtoğlu, bilim sevgisini çocuklara aşılamanın ve onları bilimle buluşturmanın önemine vurgu yaparak, bu tür etkinliklerin devam edeceğini belirtti.

Öğrencilerden Hatice Dicle ise, etkinliklerin çok güzel geçtiğini dile getirdi.

Fırat Üniversitesi, bilim ve teknoloji alanında elde ettiği yeni bir başarıyla adından bir kez daha söz ettirdi. Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencisi Çağatay Umut Öğdü, danışmanlığını Prof. Dr. Mehmet Karaköse'nin yaptığı proje ile Türkiye çapında düzenlenen Ulaşım ve Erişim Türkiye 2053 Üniversiteler Arası AR-GE Fikir Yarışmasında dördüncülük ödülünü almaya hak kazandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı tarafından organize edilen yarışmada, Çağatay Umut Öğdü'nün 'Akıllı Ulaştırma için Hiper-Uydu ve Kuantum İletişim Destekli Çok Modlu Lojistik Ağı' başlıklı projesi, yenilikçi yaklaşımı ve teknolojik vizyonu ile büyük beğeni topladı. Yarışma sonucunda kazandığı ödül, Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından takdim edildi.

Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş 'Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencilerinden Çağatay Umut Öğdü'nün, değerli akademisyenimiz Prof. Dr. Mehmet Karaköse danışmanlığında geliştirdiği proje ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen 'Ulaşım ve Erişim Türkiye 2053 Üniversiteler Arası Ar-Ge Fikir Yarışması'nda Türkiye dördüncüsü olması bizleri son derece gururlandırmıştır. Geleceğin teknolojilerini şekillendirecek vizyoner fikirlerin ortaya çıktığı bu tür yarışmalarda öğrencilerimizin varlık göstermesi, Fırat Üniversitesi'nin bilimsel üretkenliğe ve yenilikçi düşünceye verdiği önemin en somut göstergelerinden biridir. Bu vesileyle öğrencimiz Çağatay Umut Öğdü'yü, onun gelişim sürecine katkı sağlayan danışman hocamız Prof. Dr. Mehmet Karaköse'yi ve Mühendislik Fakültemizi yürekten tebrik ediyor; başarılarının artarak devam etmesini diliyorum' dedi.

Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ebru Akpınar ise bu anlamlı başarıyla gurur duyduklarını ifade ederek, 'Öğrencilerimizin fikir üretme kabiliyeti, akademik danışmanlarımızın rehberliğiyle birleştiğinde ortaya çıkan sonuçlar bizleri gururlandırıyor. Bu tür ulusal çapta başarılar, üniversitemizin Ar-Ge alanındaki gücünü bir kez daha ortaya koyuyor' ifadelerini kullandı.

Fırat Üniversitesi (FÜ) Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve Fırat Teknokent'te faaliyet gösteren FYTRONİK Elektronik Teknolojileri AŞ'nin CEO'su Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, yenidoğan bebeklerde sıkça görülen sarılık hastalığının tedavisi için yenilikçi bir fotonik sistem geliştirdi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından onaylanan bu sistem, bebeklerin hastane ortamına bağımlı kalmadan, evde güvenli ve etkili bir şekilde tedavi edilmesine imkan tanıyor. Geliştirilen sistem, sarılık hastalığının kısa sürede tedavi edilmesini sağlayarak, yenidoğanların sağlığını korumayı hedefliyor. Ayrıca, hastane ortamında bebeklerin beslenmesi konusunda yaşanan zorlukları ortadan kaldırarak, evde tedavi ve beslenme sürecinin daha sağlıklı yürütülmesine katkı sağlıyor. Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, geliştirdiği sistem hakkında yaptığı açıklamada, 'Bu yeni fotonik sistem, özellikle sarılık hastalığının tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmış bir cihazdır. Bilindiği gibi sarılık, yenidoğan bebeklerde sıkça karşılaşılan bir sağlık sorunudur. Zamanında tedavi edilmediğinde ciddi problemlere yol açabilir. Özellikle erken doğan bebeklerde, kısa sürede tedavi edilmemesi durumunda beyin hasarı ve gelişim geriliği gibi riskler oluşabilir. Bu nedenle, sarılık hastalığının hızlı bir şekilde tedavi edilmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak hastane ortamında tedavi edilirken bebeğin beslenmesine yeterince dikkat edilemeyebilir. Bu nedenle, evde kullanılabilecek ve tedavi sürecini hızlandıracak bir fotonik sistem geliştirdik' dedi.

''Üç farklı mod ve kontrollü tedavi süreci''

Prof. Dr. Yakuphanoğlu, yeni sistemin mevcut tedavi yöntemlerinden farklı olduğuna dikkat çekerek, 'Piyasada bulunan mevcut sistemler, yalnızca mavi ışık kullanarak sarılığı tedavi etmeye çalışmaktadır. Ancak bu yöntem, kontrolsüz uygulandığında yenidoğan sağlığı için risk oluşturabilir. Bizim geliştirdiğimiz fotonik sistem, DSÖ'nün belirlediği standartlara uygun, güvenli ve hızlı tedavi sağlayan bir teknolojiye sahiptir Sistem üç farklı modda çalışmaktadır. Bu cihaz, farklı zamanlarda ve farklı dozlarda tedavi sağlayarak, hastalığın en uygun şekilde iyileşmesini sağlıyor. Mevcut sistemlerden farklı olarak, tamamen kontrollü bir ışık tedavisi sunuyor ve hastanın güvenliğini ön planda tutuyor' şeklinde konuştu.

'Bebekler evde güvenli bir şekilde tedavi edilebilecek'

Geliştirilen sistemin seri üretime uygun olduğunu ve yatırımcılar için büyük bir fırsat sunduğunu belirten Yakuphanoğlu, 'Ürettiğimiz bu cihazı bir yatırım projesine dönüştürdük. Herhangi bir firma, bu teknolojiyi satın alarak üretimini yapabilir ve kendi markasıyla piyasaya sürebilir. Biz, sistemi tüm teknik detaylarıyla yatırımcılara sunmaya hazırız. Firmaların yalnızca dış kasa tasarımını yaparak ürünü yerli bir ürün olarak pazara sunması mümkün. Bilindiği gibi böyle bir isim geliştirmiş olduğumuz sistem Dünya Sağlık Örgütü'nün istemiş olduğu standart değerlere sahip, hızlı tedavi yapabilen bir cihaz özelliğine sahiptir. Dolayısıyla siz böyle bir ürünü aldığınızda çocuğunuzu kolaylıkla evde tedavi edebilirsiniz. Böyle bir sistem özellikle bir battaniye şeklinde çocuğa sararak kolaylıkla evinizde hem çocuğunuzu sağlıklı bir şekilde besleyerek, hem de hastalığını çok kolaylıkla giderebilirsiniz' diye konuştu.

Fırat Teknokent'te kurduğu Fytronix Yüksek Teknoloji şirketinde teknolojik ürün geliştiren FÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu'nun çalışmaları ilgi odağı olurken, ürettiği cihazlar birçok ülkeye ihraç edildi. Son olarak Prof. Dr. Yakuphanoğlu, diyotların akım-voltaj ve kapasite voltaj ölçümlerinden diyot, fotodiyot ve güneş pili gibi elektronik cihazların seri direnç, engel yüksekliği, fototepki ve arayüz durum yoğunluğu gibi diğer bağımlı parametreleri doğru bir şekilde hesaplamada kullanılabileceğini kaydetti. Ayrıca, kapasite-voltaj ölçümlerinde mevcut metotların yetersiz sonuçlar verdiğine dikkat çekerek yeni geliştirdikleri yöntemin daha tutarlı sonuçlar verdiğini belirtti. Yakuphanoğlu'nun geliştirdiği bu metot sayesinde elektronik, nano ve fotonik teknoloji ile üretilen cihazların performansına dair daha kesin bilgiler elde edilebilecek aynı zamanda, günlük hayatta kullanılan teknolojik cihazların üretim süreçlerinde de önemli bir rol oynayacak.

Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu yaptığı açıklamada ise, 'Yeni geliştirmiş olduğumuz metot, özellikle diyotların kapasite voltaj ölçümlerinde elde edilen sonuçlar, mevcut metotlarla elde edilen veriler birbiriyle uyumsuz bir şekilde elde edilmekte ve aralarında bir uyum bulunmamaktaydı. Bizim geliştirdiğimiz sistem ise, elde edilen gerçek teorik değerlere daha yakın ve daha tutarlı bir metot olarak şu anda literatüre girdi. Bizim bu metodumuz daha sonradan, uluslararası endeksli bir dergide yayımladıktan sonra bunun başka bilim insanları tarafından kullanmasını bekleyip, elde edilen sonuçlar ne kadar tutarlı olduğu bekledik ve sonuçta bununla ilgili bazı bilimsel çalışmalar yapıldı. Bu çalışmalarda, bizim geliştirdiğimiz bu metodun geçerliliği hakkında daha net ve kesin sonuçlar vermeye başladı. Bizim metodu dünyadaki farklı bilim insanları kullanarak elektronik teknoloji ve nano teknolojisi üretilen cihazların üretiminde verimli bir şekilde kullanılarak bunların, güncel hayattaki performansları hakkında net bilgi vermektedir' dedi.

Elazığ Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından yaklaşık iki hafta önce açılışı gerçekleştirilen TEKNOFEST Ofisine yoğun ilgi sürüyor. Gençlik Merkezi bünyesindeki Deneyap Atölyesi içerisindeki ofis, öğrenciler tarafından yoğun ilgi görüyor. Robotik Kodlama, proje hazırlama ve yazılım gibi 11 alanda eğitim alan öğrenciler, memnuniyetlerini dile getirdi. Gençlik ve Spor İl Müdürü Abdulsamet Eren de mühendis adaylarını ziyaret ederek başarı diledi.

TEKNOFEST Ofisinde eğitimlerin devam ettiğini ve herkesi ofise davet ettiklerini dile getiren Gençlik ve Spor İl Müdürü Abdulsamet Eren, 'Gençlik Merkezimizdeki Deneyap Atölyesindeyiz. Bugün çok önemli bir proje ve konu için buradayız. Türkiye'de TEKNOFEST'lere yoğun bir başvuru var. Gençler bireysel düzeyde kendilerini geliştirici ve birçok projenin önün açan TEKNOFEST alanında başvurular yapıyorlardı. Bu başvurular da artık Elazığ'da da tüm gençlerimize çağrımız var. Gençlik Merkezi'mize bağlı Deneyap Atölyesinde TEKNOFEST Ofisi açıldı. Akıllara gelebilecek bütün sorulara cevap bulabilecekleri merkezimize tüm gençlerimizi bekliyoruz' dedi.

TEKNOFEST Ofisi'ne gelen öğrencilerden 11 yaşındaki Mustafa Yiğit Öztürk, 'Katılacağımız TEKNOFEST yarışması hakkında bizlere bilgiler veriliyor. TEKNOFEST'te iyi bir derece almak için burada derslere gidiyoruz. 11 tane dersimiz var, hepsini bitirdikten sonra mezun olup güzel yerlere gitmek istiyoruz. Mühendis veya beyin cerrahı olmak istiyorum' şeklinde konuştu.

Bir diğer öğrenci 12 yaşındaki Ahmet Affan Özer de, 'Burada, TEKNOFEST'e katılmak için eğitim veriliyor. Projeler hakkında bilgi alıyoruz. Şu anda robotik kodlama üzerine eğitim alıyoruz' diye konuştu.

Fırat Üniversitesi (FÜ) Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Fırat Teknokent'te kurduğu Fytronix Yüksek Teknoloji şirketinde geliştirdiği 'zamana bağlı foto tepki ölçüm sistemi' ile dünya çapında ses getirdi. Bu benzersiz teknoloji, sensörlerin ışığa verdiği tepkileri analiz ederek sağlık, biyoteknoloji ve nanoteknoloji gibi birçok alanda kullanılabilirliğiyle dikkat çekiyor. Prof. Dr. Yakuphanoğlu, bu cihazın Türkiye'de geliştirilip üretildiğini ve dünyada bir muadili olmadığını belirterek, 'Zamana bağlı olarak sensörlerin ışığa verdiği tepkileri ölçen bu sistemi, fotonik teknolojisini kullanarak geliştirdik. Sistem, sensörlerin elektriksel özelliklerini analiz ederek görünür, ultraviyole (UV) ve infrared (kızılötesi) bölgelerde kolaylıkla test imknı sunuyor' dedi.

Cihazın özellikle sağlık ve gıda güvenliği alanlarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu kaydeden Yakuphanoğlu, sistemin yeni doğanlarda sarılık tedavisinde fototerapi desteği sunarak evde tedavi imkanı sağlayabildiğini kaydetti. Ayrıca, biyoteknoloji ve nanoteknoloji alanlarında da kullanılabilen cihaz, kanser tedavisinde nano partiküllerle uygulanabilir çözümler sunduğunu ifade etti. Üç buçuk yıllık bir AR-GE süreciyle geliştirilen ve tamamen yerli üretim olan cihaz, hem yurt içinde hem de yurt dışında ilgi görüyor. Türkiye'de İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve çeşitli üniversitelere satılan cihaz, yurtdışında ilk olarak Pakistan'a ihraç edildi. İkinci ihracat ise Amerika Birleşik Devletlerindeki bir üniversiteye yapıldı.

Öte yandan, şu anda bu cihaz için 10 farklı ülkeden teklifler alındığı bildirildi.

Cihaza yoğun talep var

Dünya çapında fark oluşturan bu sistemin, Türkiye'nin ileri teknoloji ihracatında önemli bir yer tutması beklendiğini ifade eden Yakuphanoğlu, ''Üretmiş olduğumuz sistem 'Time Resolved Photoresponse Measurement' dediğimiz zamana bağlı olarak bir sensörün ışığa olan tepkisini analiz eder. Bu sistemi ilk olarak biz gerçekleştirdik. Yani üretimini Türkiye'de yaptık. Bu cihazın benzeri ve muadili şu anda dünyada yoktur. Bu cihaz özellikle 'Fotonik' teknolojisini kullanarak sensörlerin elektriksel özelliklerini dediğimiz foto tepki, foto duyarlık time resolved yani rise (artış) ve decay (azalış) ölçümlerini yaparak bir sensörün ışık altındaki tepkilerini analiz eden bir sistem. Bu sistemde özellikle 'UV' bölgesinde çalışan sensörleri, görünür bölgede (VIS) çalışan sensörleri ve 'Infrared' bölgede çalışan sensörleri kolaylıkla analiz edebilirsiniz. Bu sensörü siz hastanede kullanacaksanız, hastanede özellikle tanı tedavisinde işe yarar. Örnek verecek olursak, genellikle yeni doğan bir çocukta ilk olarak sarılık hastalığı olur. Sarılık hastalığı belli bazı etkiler sonucu her yeni doğanda oluşur. Dolayısıyla bu sarılık hastalığını özellikle bu kullanmış olduğumuz sistemdeki ışık sistemiyle yani fototerapi sistemiyle kolaylıkla yeni doğanı evde tedavi edebilirsiniz'' diye konuştu.

Cihaza yurt içi ve yurt dışında talep olduğuna dikkat çeken Yakuphanoğlu, ''Biz bu sistemde kullanılan sensörleri siz üretip kendi sisteminize tanıttığınızda sistem otomatik olarak bu bilgileri kaydederek sizin ürünlerinizin güvenli olup olmadığını kolaylıkla, bu bilgiyi kontrol ederek verir. Foto tepki sistemi, ultraviyole, görünür bölge foto tepki sistemi ve İnfrared foto tepki sistemi olarak bu üç bölgeyi farklı alanda kullanabilirsiniz. Böyle bir sistemi siz ürün olarak kullanmak istediğinizde özellikle sensör teknolojisinde biyoteknolojide nanoteknolojide sağlık teknolojisinde nanomedicine uygulamalarında kullanılabilir. Böyle bir sensör sistemini kanser tedavisinde vücuda nano partikül enjekte ederek kullanabilirsiniz dolayısıyla üretmiş olduğumuz sistem şu anda Türkiye'de ve yurtdışındaki bilim insanları tarafından ihtiyaç duyulan bir foto sensör sistemidir. Cihazımız Türkiye'de İzmir İleri Teknoloji Enstitüsüne sattık. Daha sonrasında aynı sistemi Türkiye' deki birkaç üniversiteye ve yurtdışına ihracat olarak ilk ürünümüzü Pakistan'a gönderdik. İkinci ürünümüzü ise Amerika'da bir Üniversiteye gönderdik. Şu anda bu hazır üretmiş olduğumuz sistemin mevcut olarak tekliflerini minimumda 10 farklı ülkeye vermiş olduk' şeklinde konuştu.